W Miejskim Ośrodku Kultury zaprezentowano program obchodów Roku Sądeckich Kolejarzy. Przed nami miesiące wydarzeń kulturalnych, edukacyjnych i historycznych, które upamiętnią 150 lat kolei w regionie i jej wpływ na rozwój Nowego Sącza.
W poniedziałek, 23 marca o godz. 12.30 w Miejskim Ośrodku Kultury przy al. Wolności odbyła się konferencja prasowa poświęcona obchodom Roku Sądeckich Kolejarzy. W 2026 roku przypada dokładnie 150. rocznica wjazdu pierwszego pociągu do Nowego Sącza oraz 40 lat od pojawienia się pierwszego składu elektrycznego.
Decyzję o ustanowieniu roku 2026 Rokiem Sądeckich Kolejarzy podjęła Rada Miasta uchwałą z 9 grudnia 2025 roku, na wniosek prezydenta miasta. Dokument wszedł w życie z dniem podjęcia.
Kolej, która ukształtowała miasto
Historia kolei w regionie sięga drugiej połowy XIX wieku. W 1876 roku uruchomiono linię Tarnów – Leluchów, będącą częścią trasy transgalicyjskiej, co połączyło Nowy Sącz z większymi ośrodkami, w tym Krakowem. To wydarzenie zapoczątkowało dynamiczny rozwój miasta.
Równolegle powstały warsztaty naprawcze taboru kolejowego, które z czasem przekształciły się w Zakłady Naprawcze Taboru Kolejowego. W okresie swojej największej aktywności zatrudniały ponad dwa tysiące osób. Współcześnie ich tradycję kontynuuje spółka Newag SA – jeden z liderów produkcji nowoczesnego taboru kolejowego w Polsce.
Kolej odegrała kluczową rolę w przemianie miasta – obniżyła koszty transportu, przyciągnęła inwestycje i stworzyła tysiące miejsc pracy. Przyczyniła się także do powstania stabilnej klasy średniej oraz rozwoju infrastruktury społecznej, w tym osiedli, szkół i szpitali.
Kolejarze i życie społeczne regionu
Znaczenie kolei wykraczało poza gospodarkę. Dworzec stał się miejscem kontaktu ze światem, a środowisko kolejarskie aktywnie uczestniczyło w życiu kulturalnym i społecznym. Powstawały orkiestry, teatry amatorskie i inicjatywy społeczne.
Kolejarze angażowali się również w działalność niepodległościową. Z ich inicjatywy powstał Dom Robotniczy, który pełnił funkcję miejsca spotkań, ale także zaplecza dla rodzących się struktur niepodległościowych.
Szeroki program wydarzeń
W obchody Roku Sądeckich Kolejarzy włączyły się m.in. Newag SA, PKP PLK, Parafia Kolejowa, Nowosądeckie Stowarzyszenie Miłośników Kolei oraz MKS Sandecja.
Jednym z ważniejszych wydarzeń będzie nadanie Technikum nr 4 imienia Sądeckich Kolejarzy. Uchwałę zaplanowano na 24 marca, a uroczystość wraz z przekazaniem sztandaru odbędzie się 27 listopada. Tego samego dnia zaplanowano również wmurowanie tablicy upamiętniającej pokolenia kolejarzy oraz spotkanie absolwentów „Kolejówki”.
W maju odbędzie się „Sądeckie spotkanie muzyczno-taneczne – Na peronie kultury”, a także konkurs plastyczny „Świat oczami dziecka – Pociąg moich marzeń”. W czerwcu i listopadzie zaplanowano cykl spotkań „Kawiarenka wspomnień kolejarskich”, podczas których uczestnicy będą mogli wysłuchać relacji i historii związanych z pracą na kolei.
Kultura, edukacja i historia
W programie znalazły się również wydarzenia artystyczne, w tym wernisaż wystawy fotograficznej „Kolejarskie wspomnienia teatralne” oraz plenerowy spektakl „Szalona Lokomotywa” inspirowany twórczością Witkacego.
Kulminacją obchodów będzie 18 sierpnia – dzień 150. rocznicy wjazdu pierwszego pociągu do miasta. Zaplanowano m.in. mszę świętą oraz koncert Tomasza Wolaka z zespołem.
Jesienią odbędzie się kolejowa potańcówka w stylu retro, nawiązująca do dawnych tradycji spotkań przy dworcach i w domach kultury.
Działania dla mieszkańców
W ciągu roku zaplanowano także liczne warsztaty, konkursy i działania edukacyjne. Wśród nich znalazły się zajęcia plastyczne dla dzieci i dorosłych, cykle literackie w Sądeckiej Bibliotece Publicznej oraz quest biblioteczny „Stacja biblioteka. Przystanki pełne zagadek”.
Nie zabraknie także wydarzeń popularyzujących historię kolei – konferencji naukowej, publikacji oraz cyklu dokumentalnego. Planowane są również warsztaty historyczne w szkołach i konkursy tematyczne.
Spojrzenie w przyszłość
Obchody Roku Sądeckich Kolejarzy mają nie tylko upamiętnić 150 lat historii, ale również podkreślić znaczenie kolei dla współczesności i przyszłości regionu. W kontekście modernizacji linii kolejowej nr 104 jest to także okazja do spojrzenia w przyszłość i dalszego rozwoju infrastruktury.
Dziedzictwo kolejarskie pozostaje jednym z fundamentów tożsamości Nowego Sącza, a zaplanowane wydarzenia mają przypomnieć o jego znaczeniu kolejnym pokoleniom mieszkańców.
/źródło: UMNS
