Ponad miliard złotych z funduszy europejskich zostanie przeznaczonych na inwestycje wzmacniające bezpieczeństwo Małopolski. Komisja Europejska zgodziła się na zmiany w programie regionalnym, dzięki którym pojawiły się cztery nowe priorytety dotyczące m.in. infrastruktury, technologii i przygotowania do sytuacji kryzysowych.
Zielone światło z Brukseli dla zmian w programie
Komisja Europejska zaakceptowała wniosek samorządu województwa małopolskiego dotyczący zmian w programie regionalnym. Oznacza to, że część środków z programu Fundusze Europejskie dla Małopolski 2021–2027 zostanie skierowana na nowe działania związane z bezpieczeństwem i obronnością. Łączna wartość wsparcia przekroczy miliard złotych, a pieniądze będą miały formę dotacji.
Nowe środki mają zostać rozdysponowane w ramach czterech priorytetów. Chodzi o rozwój nowoczesnych technologii podwójnego zastosowania, poprawę dostępu do wody, rozbudowę infrastruktury podwójnego zastosowania oraz wsparcie umiejętności związanych z gotowością cywilną i bezpieczeństwem.
Bezpieczniejsza przyszłość mieszkańców regionu
O szczegółach nowych założeń mówił w czwartek po spotkaniu w Brukseli marszałek województwa małopolskiego Łukasz Smółka. Jak podkreślił, zaakceptowane przez Komisję Europejską zmiany mają przełożyć się na silniejszą Małopolskę i większe bezpieczeństwo jej mieszkańców.
– Cieszymy się, że Komisja Europejska pozytywnie odpowiedziała na naszą prośbę o zmiany w programie. Nowe priorytety to silna Małopolska i inwestycja w bezpieczniejszą przyszłość mieszkańców. W praktyce będą to m.in. nowe miejsca doraźnego schronienia i ewakuacji, infrastruktura podwójnego zastosowania dla gotowości cywilnej oraz rozwój najnowocześniejszych technologii, które będą służyć nam na co dzień i chronić w sytuacjach nadzwyczajnych – wyjaśnia Łukasz Smółka.
Marszałek wskazał również konkretne inwestycje planowane w ramach programu. W obszarze transportu pojawią się m.in. pociągi dual-use, nowe drogi oraz parkingi. Powstaną także laboratoria badawcze służące rozwojowi technologii kosmicznych. Region zyska również zabezpieczenia w postaci dostępu do dobrej jakości wody i systemów awaryjnego zasilania. Planowane jest także utworzenie Centrum Kompetencyjnego wzmacniającego cyberbezpieczeństwo, zwłaszcza w placówkach medycznych. Dodatkowo przewidziano szkolenia dla mieszkańców, które pomogą przygotować się na sytuacje kryzysowe.
Technologie dla cywilów i obronności
Pierwszy z nowych priorytetów dotyczy rozwoju nowoczesnych technologii podwójnego zastosowania. Dzięki środkom europejskim rozwijane będą m.in. technologie kosmiczne.
Specjalistyczna infrastruktura trafi do centrum działającego przy Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie. Umożliwi to zespołom badawczym projektowanie i testowanie innowacyjnych rozwiązań wykorzystywanych zarówno w sektorze cywilnym, jak i wojskowym. Z infrastruktury korzystać będą mogły również inne jednostki badawcze oraz przedsiębiorstwa zainteresowane rozwojem technologii kosmicznych. Nowe zaplecze stanie się elementem krajowej i europejskiej bazy technologiczno-przemysłowej.
Dostęp do wody także w sytuacjach kryzysowych
Część środków zostanie skierowana na rozwój gospodarki wodnej. W planach jest rozbudowa i wzmocnienie sieci wodno-kanalizacyjnej, tak aby zapewnić dostęp do wody – w tym wysokiej jakości wody pitnej – jak największej liczbie mieszkańców regionu.
Powstaną także systemy awaryjnego zaopatrzenia w wodę, zbiorniki retencyjne i wyrównawcze. W regionie pojawią się mobilne stacje uzdatniania wody oraz nowe źródła zasilania awaryjnego.
Infrastruktura przydatna na co dzień i w kryzysie
Kolejny priorytet obejmuje inwestycje w infrastrukturę podwójnego zastosowania. Będą to rozwiązania służące mieszkańcom w codziennym funkcjonowaniu, a w razie zagrożenia umożliwiające szybkie działania ochronne.
Planowane są m.in. inwestycje transportowe, w tym budowa dróg i parkingów, które w sytuacji kryzysowej będą mogły pełnić funkcję miejsc doraźnego schronienia. Zakupione zostaną także pociągi, które po odpowiednim dostosowaniu pozwolą na ewakuację ludności.
Powstanie również Centrum Kompetencyjne odpowiedzialne za cyberbezpieczeństwo regionalnych placówek ochrony zdrowia. Wsparcie trafi także do samorządów oraz jednostek Ochotniczej Straży Pożarnej, które będą mogły przekształcać istniejące obiekty w miejsca schronienia, punkty udzielania pierwszej pomocy oraz magazyny na potrzeby działań kryzysowych.
Przykładem inwestycji typu dual-use ma być podziemny parking planowany pod nowym budynkiem Małopolskiego Centrum Psychiatrii i Leczenia Uzależnień od Nowych Technologii Cyfrowych. W razie zagrożenia będzie on mógł pełnić funkcję miejsca schronienia, udzielania pierwszej pomocy oraz kontynuowania leczenia szpitalnego.
Szkolenia i przygotowanie do sytuacji kryzysowych
Ostatni z nowych priorytetów dotyczy rozwijania umiejętności związanych z gotowością cywilną i bezpieczeństwem. Zaplanowano m.in. szkolenia oraz warsztaty, które pomogą pracodawcom i pracownikom utrzymać działalność w sytuacjach kryzysowych.
Wsparcie obejmie także kształcenie w tzw. zawodach krytycznych, takich jak technik elektryk, operator obrabiarek CNC czy operator maszyn i urządzeń do robót ziemnych i drogowych. Program przewiduje również rozwój kompetencji związanych z technologiami podwójnego zastosowania.
Istotną częścią działań będzie edukacja mieszkańców w zakresie reagowania na zagrożenia. Szkolenia mają obejmować m.in. udzielanie pierwszej pomocy czy działania związane z poszukiwaniem osób zaginionych.
Nabory planowane jeszcze w tym roku
Jak zapowiedział marszałek Łukasz Smółka, zatwierdzone przez Komisję Europejską zmiany w programie regionalnym zostaną jeszcze szczegółowo przeanalizowane.
– Ogłoszenie naborów planujemy na drugą połowę roku. O ich ostatecznym kształcie zdecyduje zarząd województwa oraz Komitet Monitorujący. Chcemy, by jak najlepiej odpowiadały potrzebom mieszkańców regionu – podkreśla marszałek.
/źródło: UMWM
