Rada Powiatu Nowosądeckiego wystosowała apel do Minister Edukacji o wycofanie projektu rozporządzenia przewidującego likwidację domów wczasów dziecięcych od 1 stycznia 2027 roku. Samorząd sprzeciwia się planowanym zmianom, podkreślając, że placówki od dziesięcioleci pełnią ważną rolę w systemie oświaty. Dla Sądecczyzny sprawa ma szczególne znaczenie, ponieważ dotyczy również Domu Wczasów Dziecięcych w Piwnicznej-Zdroju, który niespełna miesiąc temu został ponownie otwarty po kosztującym ponad 9 mln zł generalnym remoncie.
Apel do Minister Edukacji
Radni przyjęli uchwałę, w której wyrazili stanowczy sprzeciw wobec projektu zakładającego likwidację domów wczasów dziecięcych jako publicznych placówek systemu oświaty. W ocenie samorządu projekt nie zawiera przekonujących argumentów uzasadniających tak daleko idące zmiany, a także nie przedstawia analizy ich skutków społecznych, organizacyjnych i finansowych.
W apelu podkreślono również, że nie wskazano, w jaki sposób po likwidacji placówek będą realizowane zadania, które obecnie wykonują domy wczasów dziecięcych.
APEL RADY POWIATU NOWOSĄDECKIEGO
„Rada Powiatu Nowosądeckiego wyraża stanowczy sprzeciw wobec projektu rozporządzenia Minister Edukacji przewidującego likwidację domów wczasów dziecięcych jako jednej z publicznych placówek systemu oświaty oraz apeluje o odstąpienie od tego zamierzenia. Projektowana regulacja prowadzi do całkowitego wyeliminowania z systemu oświaty instytucji, która od wielu dziesięcioleci skutecznie wspiera realizację zadań edukacyjnych, wychowawczych, opiekuńczych i profilaktycznych. W uzasadnieniu projektu nie przedstawiono przekonujących argumentów świadczących o konieczności likwidacji domów wczasów dziecięcych, nie wykazano również, że cele wskazane przez projektodawcę nie mogłyby zostać osiągnięte poprzez mniej ingerujące rozwiązania organizacyjne lub legislacyjne. Szczególnym przykładem tego rodzaju placówek jest Dom Wczasów Dziecięcych w Piwnicznej –Zdroju (zwany dalej DWD w Piwnicznej – Zdroju) prowadzony przez Powiat Nowosądecki. Placówka ta posiada prawie osiemdziesięcioletnią tradycję działalności edukacyjnej i wychowawczej, a we wrześniu 2027 obchodzić będzie 80 – lecie swojego funkcjonowania. Dom Wczasów Dziecięcych w Piwnicznej – Zdroju jest nowoczesną placówką oświatową realizującą programy edukacji ekologicznej, regionalnej, prozdrowotnej i obywatelskiej, organizującą turnusy edukacyjne, warsztaty terenowe, zajęcia integracyjne oraz przedsięwzięcia rozwijające kompetencje społeczne uczniów. Wykorzystuje wyjątkowe walory przyrodnicze Beskidu Sądeckiego oraz uzdrowiskowy charakter Piwnicznej – Zdroju jako naturalne środowisko edukacji, wychowania i promocji zdrowego stylu życia. DWD w Piwnicznej Zdroju posiada rezerwacje pobytów do końca 2028 roku. Likwidacja domów wczasów dziecięcych oznaczałaby nie tylko zakończenie działalności wyspecjalizowanych placówek oświatowych, dysponujących wykwalifikowaną kadrą pedagogiczną oraz odpowiednią bazą lokalową, lecz również przerwanie prawie stuletniej tradycji prowadzenia w Piwnicznej – Zdroju działalności na rzecz dzieci i młodzieży. Byłaby to niepowetowana strata dla dziedzictwa edukacyjnego Powiatu Nowosądeckiego, województwa małopolskiego oraz całego polskiego systemu oświaty. Rada Powiatu Nowosądeckiego nie podziela argumentacji przedstawionej w uzasadnieniu projektu. Zmiana charakteru działalności domów wczasów dziecięcych oraz organizowanie krótszych pobytów edukacyjnych nie świadczą o utracie znaczenia tych placówek. Projekt nie zawiera rzetelnej analizy skutków społecznych, organizacyjnych i finansowych proponowanych zmian. Nie przedstawiono wpływu likwidacji placówek na jednostki samorządu terytorialnego, które przez wiele lat ponosiły znaczne nakłady na ich rozwój i modernizację. Powiat Nowosądecki tylko w latach 2025-2026 przeznaczył 9 046 389,28 zł, z tego 5 810 025,81 zł, z funduszy Polskiego Ładu na inwestycję pn. „Roboty budowlane mające na celu doprowadzenie budynków Domu Wczasów Dziecięcych w Piwnicznej – Zdroju do zgodności z obowiązującymi przepisami”. Nie wskazano ponadto, w jaki sposób zadania realizowane obecnie przez domy wczasów dziecięcych będą wykonywane po ich likwidacji. Domy wczasów dziecięcych pełnią istotną rolę w rozwoju lokalnych społeczności. Współpracują z parkami narodowymi, nadleśnictwami, instytucjami kultury, organizacjami pozarządowymi oraz lokalnymi przedsiębiorcami. Wspierają edukację turystyczną, promują walory przyrodnicze i kulturowe regionów oraz budują postawy proekologiczne i obywatelskie. W ocenie Rady Powiatu Nowosądeckiego projekt budzi poważne wątpliwości z punktu widzenia zasad prawidłowej legislacji. Likwidacja tego rodzaju placówek nie może następować bez rzetelnych analiz i wykazania, że nie istnieją rozwiązania mniej ingerujące. Projekt narusza w szczególności zasadę proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP), zasadę zaufania obywateli do państwa (art. 2 Konstytucji RP) oraz pomija konstytucyjną zasadę samodzielności jednostek samorządu terytorialnego. Rada Powiatu Nowosądeckiego jest przekonana, że współczesna szkoła potrzebuje większej liczby miejsc umożliwiających prowadzenie edukacji pozaformalnej, regionalnej, ekologicznej i wsparcia zdrowotnego, a nie ich ograniczania. W dobie wyzwań związanych ze stanem zdrowia psychofizycznego dzieci i młodzieży potencjał domów wczasów dziecięcych powinien być rozwijany, a nie likwidowany. W związku z powyższym Rada Powiatu Nowosądeckiego apeluje do Minister Edukacji o wycofanie projektu rozporządzenia z procesu legislacyjnego oraz podjęcie rzeczywistego dialogu z jednostkami samorządu terytorialnego, środowiskiem oświatowym i przedstawicielami domów wczasów dziecięcych. Stanowisko przekazuje się Minister Edukacji, Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego, Związkowi Powiatów Polskich, Małopolskiemu Kuratorowi Oświaty, Konwentowi Powiatów Województwa Małopolskiego oraz właściwym organizacjom samorządowym.”
Przyjęte stanowisko zostanie przekazane Minister Edukacji, Komisji Wspólnej Rządu i Samorządu Terytorialnego, Związkowi Powiatów Polskich, Małopolskiemu Kuratorowi Oświaty, Konwentowi Powiatów Województwa Małopolskiego oraz innym organizacjom samorządowym. Otrzymają je również Marszałek Województwa Małopolskiego, Wojewoda Małopolski, gminy Powiatu Nowosądeckiego, parlamentarzyści z Sądecczyzny oraz partnerzy społeczni opiniujący projekt rozporządzenia.
Piwniczna-Zdrój jako szczególny przykład
Szczególnym przykładem przywoływanym przez Radę Powiatu Nowosądeckiego jest Dom Wczasów Dziecięcych w Piwnicznej-Zdroju. Placówka została oficjalnie oddana do użytku w czerwcu 2026 roku po zakończeniu kompleksowej modernizacji wartej ponad 9 mln zł, sfinansowanej między innymi ze środków Rządowego Funduszu Polski Ład.
Obiekt został rozbudowany i dostosowany do obowiązujących standardów, zyskał nowoczesną bazę noclegową, dydaktyczną i rekreacyjną oraz udogodnienia dla osób z niepełnosprawnościami. Mimo zakończenia kosztownej inwestycji placówka może zostać objęta planowaną likwidacją.
Radni zwracają uwagę, że Dom Wczasów Dziecięcych w Piwnicznej-Zdroju cieszy się bardzo dużym zainteresowaniem. Rezerwacje pobytów zostały już dokonane na kolejne lata, co – ich zdaniem – potwierdza potrzebę dalszego funkcjonowania placówki.
Samorząd wskazuje na znaczenie placówek
W stanowisku Rady Powiatu Nowosądeckiego podkreślono, że domy wczasów dziecięcych wspierają edukację, wychowanie, profilaktykę oraz rozwój fizyczny i psychiczny dzieci i młodzieży. Organizują turnusy edukacyjne, zajęcia terenowe i integracyjne, wykorzystując lokalne walory przyrodnicze i klimatyczne.
Zdaniem radnych likwidacja takich placówek oznaczałaby utratę wyspecjalizowanej kadry, wieloletniego dorobku oraz efektów znaczących inwestycji realizowanych przez samorządy.
źródło: Starostwo Powiatowe w Nowym Sączu
